آموزش و ترفند رفع خطای صفحه آبی در ویندوز

نوشته شده توسط مدیریت سایت. منتشر شده در متنوع

آموزش و ترفند رفع خطای صفحه آبی در ویندوز | شرکت پیشرو آساک

آموزش و ترفند رفع خطای صفحه آبی در ویندوز

نویسنده: ابراهیم حیوری

احتمالا سناریوی پیش رو برای شما آشنا است:

چندین نرم افزار با هم باز کرده اید وسخت در حال تکمیل پروژه بسیار مهمی هستید که ناگهان در یک لحظه همه چیز نابودمی شود؛ صفحه نمایش سیستم آبی شده و یک سری پیغام مزموز و غیر قابل فهم ظاهر می شود. کامپیوتر ریست می شود و شما همه کارهایتان را از دست داده و مجبورید از صفر شروع کنید. پس از این تجربه تلخ، احتمالاً دوست دارید اطلاعات بیشتری راجع به این صفحه مرموز آبی پیدا کنید. این صفحات به BSOD معروفند که مخفف Blue Screen of Death (صفحه آبی مرگ) است. می خواهیم دلیل ظاهر شدن این صفحه را پیدا کنید تا دیگر در این زمینه به مشکلی برخورد نکنید، اما توصیه هایی که دوستان می کنند و یا راهکارهایی که در اینترنت پیدا می کنید، جندان مفید و کاربردی نیستند. پیشنهادهای معمول، مانند استفاده از System Restor، کم کردن تعداد برنامه هایی که در قسمت Startup قرار دارند و یا پاک سازی رجیستری کافی نخواهند بود و انجام این کارها هم نیاز به وقت زیادی دارد و هم نقش چندانی در پایین آوردن تعداد صفحات آبی مرگ نخواهد داشت.

اما لازم نیست نگران باشید؛ کافیست به توصیه ها و دستورالعمل های ساده و سریعی که در ادامه مقاله به آنها می پردازیم، عمل کنید تا مشخص شود کدام درایور و یا کدام نرم افزار مسئول بروز صفحه آبی مرگ و در نتیجه از کار افتادن سیستم شما است. بعد از این اقدام آن نرم افزار را آپدیت و یا حذف کنید تا مشکل برطرف شود. نرم افزارهایی که در این جا قرار است از آنها استفاده کنیم، رایگان بوده وکار با آنها آسان است و نیاز به داشتن معلومات خاصی ندارد.

 صفحه آبی مرگ چیست ؟

نرم افزارهای معمولی ویندوز در حالت user mode اجرا می شوند، محیطی که در آن نرم افزارها مجزا از سخت افزار و جدای از یکدیگر اجرا می شوند اگر ایرادی باعث ناپایداری این نرم افزارها شود، صدمه چندانی به سیستم وارد نمی کند.بنابراین تنها با نشان دادن پیغام خطای معمولی این مورد را به شما نشان داده واجازه می دهد به کارتان با دیگر نرم افزارها ادامه دهید.

اجزای اصلی ویندوز، درایورها وسرویس های آن در حالت kernel mode اجرا می شوند. در این حالت این قسمت ها به حافظه دسترسی کامل داشته و زمانی که ایرادی رخ دهد ، می تواند منجر به بروز نقص جدی در سیستم شود. برای مثال اگر درایوری کش دیسک را بازنویسی کند، هاردیسک خراب خواهد شد. بنابراین اگر یکی ازسرویس‏هایی که در حالت kernel Modeرا شده با مشکل مواجه شود، ویندوز خطای صفحه آبی مرگ را نشان داده وسیستم را از نو راه اندازی می کند تا مانع از بروز صدمات جدی به سیستم شود.

بخش گزارش دهی خطای ویندوز

ویندوز ایکس پی سیستم گزارش دهی خطا (windows Error Reporting) را به کاربران معرفی کرد. با استفاده از این سیستم، اطلاعات مربوط به از کار افتادن سیستم به پایگاه داده مرکزی مایکروسافت فرستاده می‏شود و بعد از آن راه حل های موجود به شما نشان داده می شود تا مشکل پیش آمده را حل کنید. در ویندوز ویستا این قسمت گزارش یافته و تبدیل به نقطه بسیارخوبی برای شروع کار و پیدا کردن راه حل های لازم به منظور رفع مشکلات از کار افتادن ناگهانی سیستم شده است؛ البته به شرط این که این قسمت را فعال کرده و به درستی نیز پیکر‏بندی کرده باشید.

اگر از ویندوز ایکس پی استفاده می کنید، روی My Computer کلیک راست کرده، Properties را انتخاب نموده و به مسیر زیر بروید: Advanced > Error Reporting

اطمینان حاصل کنید که گزینه Enable Error Reporting فعال است و هر دو گزینهwindows Operating System و Programs تیک خورده اند. سپس روی Choose programs کلیک کرده وگزینه All Programs را انتخاب کنید(شکل 1).

 

آموزش و ترفند رفع خطای صفحه ی آبی در ویندوز

به این ترتیب این امکان را دارید که بعد از مواجه شدن با وضعیت Crash، گزارش آن را به مایکروسافت ارسال کنید. اگر هم با یک خطای شناخته شده مواجه شوید، احتمالاً لینکی برای حل این مشکل به شما ارایه خواهد شد.

ویندوز ویستا سیستم مدیریت خطا را از نو طراحی کرده وجزئیات بیشتری از خطاهای BSOD را ثبت می‏کند. از همه بهتر اینکه در ویستا اطلاعات ایست های ناگهانی پیشین سیستم نیز نگهداری می شود و می توانید برای آنها نیز راه حل پیدا کنید اگر از ویندوز ویستا استفاده می‏کنید به آدرس زیر بروید:

Control Panel>System> Maintenance>Problem Report and Solutions

حال گزینه Check for New Solutions را برای امتحان این قسمت فعال کنید. بعد از این ویستا جزییات خطای کامپیوتر شما را به مایکروسافت گزارش داده و با دستی پر برگشته و جزییات و راهنمایی های لازم برای به روز رسانی هایی که ممکن است مشکل را حل کنند، به شما ارایه می دهد.

ابزار Reliability Monitor نیز می تواند مفید باشد چرا که خطای اصلی و فرآیند نصب نرم افزارها را دریک نمودار گرافیکی در اختیارتان می گذارد اگر مشکلات وخطاهای اخیر از زمانی که نرم افزار خاصی را نصب کرده باشید شروع شده باشند، در این قسمت می توانید متوجه آن شوید. برای استفاده از آن، روی دکمه start کلیک کنید و عبارت prefmon.exe را تایپ کرده و کلید Enter را فشار دهید. در پنجره باز شده روی گزینه Reliability Monitor کلیک کنید تا جدول پایداری سیستم نشان داده شده و بتوانید سر نخ ها را پیدا کنید.

پیغام های خطا

اگر ابزارهای استاندارد گزارش خطا، کمکی نکردند گام بعدی، دقت بیشتر به خود پیغام خطایی است که نشان داده می‏ شود . البته ویندوز در این جا شیطنت کرده و یکی دو ثانیه بعد از نشان دادن صفحه آبی به طور خودکار سیستم را از نو راه اندازی می کند که البته این کار قابل پیشگیری است. برای این کار رویMy computer کلیک راست کرده و به مسیر زیر بروید:

Properties > Advanced > Startup and Recovery > Settings حال در بخش System Failure اطمینان حاصل کنید که گزینه Automatically Restart غیر فعال است. به این ترتیب، زمانی که BSOD بعدی رخ داد، ویندوز متوقف شده و به شما وقت لازم را می دهد تا به دقت پیغام آن را بررسی کنید. اگر خیلی خوش شانس باشید ممکن است نام فایلی که باعث بروز BSOD شده است ، در این صفحه و در مقابل عنون The Problem seems to be caused by نشان داده شود(شکل 2).

آموزش و ترفند رفع خطای صفحه ی آبی در ویندوز

در این حالت می‏توانید نام آن فایل را یادداشت کرده و سپس آن را در گوگل جستجو کنید. متأسفانه همیشه نمی توان به BSOD اعتماد کرد. فرض کنید یک درایور مشکل ساز دارید که بخشی از اطلاعات کلیدی موجود در حافظه ویندوز را بازنویسی و خراب می‏کند به این ترتیب ممکن است کمی بعد از کار درایور، هسته (Kernel) ویندوز قفل کند و به شما گفته شود که NTOSKRNL مشکل دارد (فایل هسته ویندوز). در این جا هیچ نامی از مقصر اصلی برده نمی شود. پس باید احتیاط کنید.

اگر خطاهای BSOD اشاره به فایلی می کرد که حدس می زنید متعلق به یکی از نرم افزارها یا درایورهای جدیدی است که به تازگی و قبل از بروز خطاهای BSOD آن را نصب کرده اید، کار شما آسان تر خواهد شد، در این حالت به هر طریق ممکن به دنبال آپدیت های لازم برای آن مورد باشید یا مجدداً آن را نصب کنید و یا برای خلاصی از پیغام های خطا، آن برنامه یا درایور را به طور کامل حذف کنید.

اما اگر نتایج جستجوی شما در گوگل مشخص کرد که فایل مشکل دار یکی از فایل های سیستمی و اصلی ویندوز است و به ntfs,hal,win32k,ntoskrnl,nt و یا چیزی شبیه به این‏ها ربط دارد، و یا اگر خطای رخ داده مربوط به نرم افزاری است که مدت‏هاست بدون هیچ گونه مشکلی با آن کار می‏ کنید، پس احتمالا توضیحات نشان داده شده در خطای BSOD اشتباه است. بهتر است در این حالت سیستم را با یکی از ابزارهای رایگان که اطلاعات جامع تر و کامل تری در این موارد ارایه می دهند بررسی کنید.

بررسی علل سخت افزاری ناپایداری

در طول مقاله به بررسی علل نرم افزاری حالت ناپایداری سیستم پرداختیم، اما مشکلات سخت افزاری نیز می‏توانند نقش بسزایی در بروز خطاها داشته باشند. برای مثال یک رم معیوب می تواند علت بسیاری از خطاها می توانید سلامت حافظه رم را با ابزار windows Vista Memory Diagnostic Tools بررسی کنید. برای این کار عبارت Mdsched.exe را در Run تایپ کرده و دستورالعمل ظاهر شده را دنبال کنید. البته از نرم افزارهای مثل memtest86+ نیز می توانید استفاده کنید.

سیستمی که بیش از حد داغ شده باشد نیز می تواند ناپایدار شود. معمولا دمای نرمال پردازنده چیزی بین 50 تا 70 درجه است. دمای پردازنده را می توان از طریق بایوس و یا نصب نرم افزارهای مثل Speed fan متوجه شد.

اگر با مشکل گرمای سیستم مواجه اید. منافذ و فن های سیستم را تمیز کنید. سعی کنید کیس را در فضای کاملاً بسته قرار ندهید و آن را به دیوار نچسبانید بلکه فضایی برای تهویه هوای آن در نظر بگیرید.

اگر این مواد کمکی نکرد، بهتر است کلیه سخت افزارهای غیر ضروری را جدا کرده و تنها ماوس و کیبورد را باقی بگذارید. با این کار نیاز سیستم به جریان برق کمتر می شود. در این صورت اگر منبع تغذیه مشکل داشته باشد، فشار کمتری به آن وارد می شود. اگر این اقدام موثر واقع شده یکی یکی ابزارها را به سیستم متصل کنید تا متوجه شوید. کدام یک از آنها باعث بروز خطا می‏شود.

ابزارهای Debugging ویندوز

زمانی که BSOD رخ می دهد، ویندوز به طور معمول تمامی قسمت‏های درگیر از حافظه را دریک فایل به نام Crash Dump ذخیره می کند. این فایل ها در حالت معمول برای برنامه نویسان مفید بوده و آنها می توانند متوجه شوند چرا نرم افزارشان باعث ناپایداری سیستم می شود. اما شما هم می توانید از فایل های Crash Dump استفاده کنید.

برای شروع لازم است ابزار رایگان windows Debugging Tools را  نصب کنید.

در ابتدا که برنامه Debugger را اجرا می کنید، شروع به دانلود فایل Symbois می کند. این فایل برای تفسیر داده هایی که در خطاهای BSOD وجود دارند، به کار می آید. باید برای ذخیره این فایل ها پوشه ای ایجاد کنید توصیه می کنیم پوشه ای به نام Symbols در درایو C ایجاد کنید (C:/Symbols) و فایل ها را در آن جا قرار دهید. حال به قسمت All Programs در منوی استارت رفته و Debugging Tools for Windows را پیدا کرده و winDbg راباز کنید؛ گزینه File را انتخاب کرده وسپس گزینه Symbol File Path را انتخاب کرده و عبارت زیر را درون کادر تایپ کنید:

SRV*C:\symbols *http://msdl.microsoft.com/download/symbols

اگر مکانی غیر از C:\Symbols را انتخاب کرده اید، آدرس آن را به جای C:\Symbols بنویسید. سپس روی OK کلیک کنید. روی File کلیک کرده و Exit را بزنید. هنگامی که پیغام Save information for workspace نشان داده شد، روی Yes کلیک کرده تا مطمئن شوید تغییرات ثبت می شوند. به این ترتیب ابزار Debugger به درستی پیکربندی خواهد شد.

اما آیا ویندوز هم به درستی تنظیم شده تا فایل های Crash را ذخیره کنید؟ برای این کار روی My Computer کلیک راست کرده، Properties را انتخاب کنید و به مسیر زیر بروید:

Advaced>Startup and Recovery> Settings

در قسمت Write debugging information گزینه Complete Memory Dump را درصورت موجود بودن انتخاب کنید. در غیر این صورت گزینه kernel Memory Dump را انتخاب کنید.


ابزار WinDbg

از این به بعد، هرگاه خطای BSOD رخ داد، ویندوز را مجدداً راه اندازی کرده و ابزار Win Dbg را اجرا کنید. البته کاربران ویندوز ویستا باید روی این ابزار کلیک راست کرده و گزینه Run as Administrator را انتخاب کنند. سپس گزینه File را کلیک کرده و Open Crash Dump را انتخاب کنید. اکنون به مسیر پوشه ویندوز( که اغلب C:Windows است) رفته و فایل MEMORY.DMP درون آن را باز کنید. اگر این فایل پیدا نشد، احتمالا ویندوز Memory Dump را از ابتدا در Paging File نوشته است. اگر ویژگی را به طور کامل غیر فعال کرده باشید یا اگر برای بالابردن سرعت سیستم اندازه آن را ثابت تعیین کرده باشید، امکان ایجاد فایل Crash Dump وجود نخواهد داشت. در این حالت برای اینکه بتوانید Crash Dump استفاده کنید، روی My Computer کلیک راست کردهProperties را انتخاب نموده و به آدرس زیر بروید :

Advanced > Performance > Settings > Advanced

روی Change کلیک کرده و اطمینان حاصل کنید تمامی گزینه های paging File روی حالت System Mangaed تنظیم شده باشند. سیستم را از نو راه اندازی نمایید. در این حالت، دفعه بعد که BSOD رخ می‏دهد، فایل Crash Dump ایجاد خواهد شد.

اگر در قسمت قبلی و در بخش Write Debugging Information تنظیمات را به جای دو گزینه ذکر شده روی Small Memory Dump رها کرده باشید، فایلCrashDump رادر C:\Windows\minidumpمسیر C:\Windows\minidump خواهید یافت.

گاهی ویندوز قادر به ایجاد فایل CrashDump نیست، چرا که ممکن است یکی از فایل های راه انداز سیستمی از کار افتاده باشد و از نظر امنیتی صلاح نباشد اطلاعات روی هاردیسک نوشته شوند.

در هر حال اگر فایل Crash را پیدا کرده اید، منتظر بمانید تا توسط نرم افزار بررسی شود. وقتی ابزار WinDbg کار خود را تمام کرد، عبارت Probably Caused By را در گزارش پیدا کرده و بعد از این عبارت نام فایل DLL یا درایو سخت افزاری که موجب بروز ناپایداری شده است را بیابید.

ابزار Debugger اطلاعات بسیار کامل و جامع تری نسبت به اطلاعات موجود در صفحه ی خطای BSOD ارایه می‏دهد اما این امکان نیز وجود دارد که این ابزار هم اشتباه کند. همچنین توجه ویژه ای نسبت به فایل هایی که ابزار WinDbg از خواندن آنها عاجز است داشته باشید ( ناتوانی درخواندن فایل ها با عبارت Symbols Couild not be loaded شما نشان داده می‏شوند). این فایل ها احتمالاً درایور سخت افزار شرکت‏های مختلف هستند که در زمان بروز ناپایداری در حافظه وجود داشته اند و احتمال بالایی وجود دارد که همین فایل ها باعث ایجاد ناپایداری شده باشند.

حال اگر هم درگوگل و هم در سیستم به دنبال نام این فایل ها بگردید، خیلی سریع متوجه خواهید شد چه نرم افزارهای فایل های مذکور را نصب کرده است و آیا دیگر کاربران نیز مشکلی با این فایل ها دارند یا خیر. اگر به نتیجه قطعی اشکال در این فایل ها رسیدید، می توانید به سایت سازنده نرم افزار یا سخت افزار رفته و راهنمایی های لازم را دریافت کنید. به روز رسانی نرم افزار نیز ممکن است مشکل را حل کند و یا اگر وجود نرم افزار چندان ضروری به نظر نمی‏رسد، خیلی ساده از آن راحذف کنید.

از دست دادن منابع حافظه

اگر ابزار WinDbg نتوانست فایل خاصی را به عنوان مقصر مشکلات پیدا ند، شاید مشکل ساده تر از آن چیزی باشد که فکر می کنید تعداد بسیار زیادی از خطاهای BSOD تنها به این دلیل اتفاق می‏ افتند که منابع سیستمی به پایان رسیده اند. برای مثال ممکن است یک درایور فضای بسیار زیادی از حافظه رم را اشغال کند و آن را آزاد نکند. به این ترتیب حافظه سیستم پر شده وسیستم از کار می‏ افتد.

برای اطمینان از این موضوع، روی خط فرمان موجود در ابزار WinDbg که در سمت راست اعلان KD > وجود دارد، کلیک کرده و عبارت IVM آن را تایپ کنید و سپس Enter را بزنید. بعد از این، ،در پنجره ای که نمایش داده می شود خواهید دید که حافظه رم در زمان بروز ناپایداری سیستم چگونه و توسط چه ابزارهایی در حال استفاده بوده است. به انتهای گزارش نمایش داده شده بروید و Paged Pool وNon-Paged را پیدا کنید. ویندوز درایورها از این دو قسمت برای ذخیره اطلاعات استفاده می کنند . اگر این دو ناحیه پر شده باشند، پیغام هشدار Excess  Usageرا خواهید دید . این مشکل معمولاً زمانی اتفاق می افتد که سعی دارید نرم افزارهای زیادی را همزمان باز کنید. اما اگر این کار را نکرده باشید، شایدحافظه دچار نشتی شده باشد. در این حالت، گاهی یک درایور به تدریج حافظه را اشغال می‏کند. در صورت بروز نشتی، راه اندازی مجدد سیستم، مشکل پیش آمده را به طور موقت حل می کند، اما در نهایت باید فایلی را که موجب بروز این امر می‏شود، بیابید.

اگر نشستی حافظه نیافتید، باید به قسمت دوم گزارش (که از تیترTotal Private به بعد است) نگاهی بیندازید. این قسمت تمامی فرآیندهایی را که در زمان بروز ناپایداری درحال اجرا بوده اند، نشان می دهد. همچنین مقدار حافظه رم اشغال شده توسط هر یک از این فرآیندها نیز در این قسمت مشخص شده است و می توانید ببینید کدام برنامه حافظه زیادی را اشغال کرده بود. اگر باز هم به نتیجه‏ای نرسیدید؛ روی گزینه Edit کلیک کرده و سپس گزینه Write window text to file را انتخاب کنید تا اطلاعات کنونی به صورت یک فایل متنی و برای مراجعات بعدی ذخیره شوند. در آینده می توانید این فایل را با جزییات ناپایداری‏های بعدی مقایسه کرده تا برنامه هایی که به طور ثابت هنگام بروز خطا در حال اجرا بوده اند را شناسایی کنید.

ابزار Driver Verifier

اگر ابزار WinDbg نمی تواند اطلاعات مفیدی به شما ارایه دهد، زمان آن رسیده که از ابزار Driver Verifier استفاده کنید. این ابزار به روش های گوناگون از تست فشار برای آزمایش درایورها استفاده می‏کند. این برنامه به درایورها فشار می‏آورد و اگر درایوری اشکال داشت. سیستم از کار خواهد افتاد. پس از این ناپایداری عمدی ابزار WinDbgمی تواند سرنخ های خوبی در اختیارتان قرار دهد.

اگرچه معمولاً ابزار Driver Verifier خیلی خوب و به درستی کار می‏کند، اما به هرحال نباید ناپایداری سیستم را آسان گرفت. در این جا نیز مانند دیگر موارد ناپایداری، احتمال خرابی هاردیسک هر چند به طور ناچیز، وجوددارد. بنابراین قبل از استفاده از این ابزار از فایل های مهم خود پشتیبان تهیه کنید. زمانی که همه چیز آماده شد، اگر از ویندوز ایکس پی استفاده می کنید، درکادر Run عبارت Verifier.exe را تایپ کرده وEnter کنید تا این ابزار اجرا شود. گزینه های پیش فرض یعنی Create Standard Settings را انتخاب کرده و  Nextرا بزنید . بعد از این از شما سؤال خواهد شد که قصد دارید کدام درایور را بررسی کنید. فعلاً گزینه Automatically select unsigned drivers را انتخاب کنید و در صورتی که با انتخاب گزینه فوق به نتیجه ای نرسیدید، در اجرای بعدی گزینه Select driver names from a list را انتخاب کنید؛ روی Next کلیک کرده و تمامی درایورهای متعلق به مایکروسافت را پیدا کرده و را بزیند و سپس Finish را کلیک کنید و در آخر سیستم را از نو راه اندازی نمایید.

بعد از راه اندازی مجدد، به نظرخواهد رسید که ویندوز به طور طبیعی و نرمال کار می‏ کند اما ابزار Driver Verifier در پشت صحنه فعال و منتظر است. برای کمک به این ابزار به منظور ایجاد ناپایداری عمدی، بهتر است چندین بازی را همزمان اجرا نمایید، نرم افزارهای سنگین باز کنید و یا هر کار مشکوک دیگری که هنگام انجام آن خطا BSOD رخ می دهد را انجام دهید. بهتر است در این حالت با فایل های مهم و حیاتی کاری نداشته باشید و ضمناً از انجام عملیاتی که ایجاد وقفه در آنها موجب از کار افتادن سیستم می‏شود ( مانند یکپارچه سازی دیسک و یا نصب برنامه) خودداری نمایید.

بهتر است حدود سی دقیقه کارهای این چنینی انجام دهید. اگر بعد از این مدت هیچ اتفاقی نیفتاد، سیستم را از نو راه اندازی کرده و سی دقیقه دیگر نیز با آن کار کنید.

یکی از مشکلات بالقوه ای که ممکن است ابزار Driver Verifier ایحادکند، ناپایداری سیستم در هنگام بوت است که به این ترتیب نمی توانید ویندوز را به طور معمول، از نو راه اندازی کنید. اگر با چنین مشکلی مواجه شدید، پس از آنکه سیستم را روشن کردید، کلید F8 را فشار داده وگزینه Safe Mode را انتخاب کنید. بعد از ورود به ویندوز ابزار Driver Verifier را اجرا کرده و گزینه Delete Existing Settings را انتخاب و در آخر Finish را کلیک کنید تا این ابزار به طور کامل غیر فعال شود. اکنون می توانید سیستم را به راحتی راه اندازی کنید و فایل Crash Dump ایجاد شده طی ناپایداری عمدی سیسم عامل را با ابزار WinDbg بررسی کنید. اگر بعد از بروز ناپایداری توانستید ویندوز را از نو راه اندازی کنید، یا اینکه ابزار Driver Veritier اصلاً نتوانست باعث ناپایداری سیستم شود. بسیار مهم است که آن را غیر فعال کنید.درصورت فراموش کردن این مسئله ممکن است سیستم آسیب چندی ببیند.

 

توجه: درج این مطلب با ذکر منبع و لینک، بلامانع است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تماس با ما

آدرس دفتر مرکزی: تهران، فاز 3 شهر اندیشه، خ ولیعصر (عج)، بازار بوستان، طبقه دوم، واحد 49

شماره تماس: 02124521651

شماره پیامک: 10002165552165

کد پستی: 3168789716